en_GBfa_IR

احوال شخصیه, تابعیت و حقوق بین الملل

در حقوق اصطلاحی به نام حقوق بین الملل به دو گروه اصلی تقسیم می شود یک گروه حقوق بین الملل عمومی است که در آن از رابطه بین کشورها , سازمان ها و نهاد های بین المللی سخن گفته می شود . در این حقوق اساسـاً موضوع حاکمیت کشورها , حدود حاکمیت , نظارت بر دولت ها و مسائلی نظیر آن طرح می شود اما شاخه ای دیگر از حقوق وجود دارد که در آن از روابط اشخاصی حقیقی یا حقوق خصوصی در نظام بین الملل طرح می شود . این شاخه از حقوق را حقوق بین الملل خصوصی می خوانند . در حقوق بین الملل خصوصی از مسائلی نظیر تعارض  قواعد احوال شخصیه , تابعیت اشخاص  , ترک  تابعیت ازدواج دو نفر خارجی , تولد یک شخص خارجی و امثالهم سخن گفته می شود.

گاهی اوقات موکلین از ما سوال می کنند آیا انجام امور حقوقی نظیر امور حقوقی در باب اخذ تابعیت , ترک تابعیت و یا اموری از این دست اساسـاً امور قانونی است یا اینکه این امور در حقوق ایران جایگاهی ندارد ؟

جهت استحضار به عرض می رساند در دانشگاههای حقوق ایران درس حقوق بین الملل خصوص تدریس می شود و این درس در حال حاضر جزء واحد های درسی حقوق  در مقطع لیسانس و کارشناسی ارشد و دکتری در بعضی رشته های ما نظیر تجارت بین الملل و حقوق بین الملل می باشد .

در حقوق ایران و به خصوص در قانون مدنی در مورد احوال شخصیه سخن گفته شده است از جمله در ماده 6 قانون مدنی ایران مقرر شده است ( قوانین مربوط به احوال شخصیه , از قبیل نکاح و طلاق , اهلیت اشخاص وارث , در مورد کلیه اتباع ایرانی , مگر اینکه مقیم در خارجه باشند , مجری خواهد برد)

در ضمن در ماده هفتم قانون مدنی مقرر گردیده است ( اتباع خارجه ی مقیم در خاک ایران از حیث مسائل مربوط یه احوال شخصیه و اهلیت خود و همچنین از حیث مسائل مربوط به احوال شخصیه و اهلیت خود و همچنین از حیث حقوق ارثیه , در حدود معاهدات , مطیع قوانین و مقررات دولت متبوع خود خواهند بود.)

منظور از احوال شخصیه که ترجمه لغت فرانسوی Etat des personnes است که عبارت است از مجموع صفات انسان که به امتیاز آنها یک شخص در اجتماع دارای حقوق شده و آن حقوق را اجرا می کند مانند تابعیت و ازدواج و اسم و اقامتگاه و اهلیت و غیره – احوال شخصیه در معنی اخص , شامل اهلیت نیست (ماده هفتم قانون مدنی) مقصود از احوال در ثبت احوال بدین معنی است ) ( این تعریف برگرفته از کتاب ترمینولوژی حقوق آقای دکتر لنگرودی است.)

در همین راستا در مواد بعد از 976 قانون مدنی ایران در مورد تابعیت , اقامت و چگونگی رابطه ایران و تبعه خارج از کشور مطالب زیادی گفته شده است .

اساسـاً نام کتاب دوم از قانون مدنی «در تابعیت»   است که اصول مختلف اخذ تابعیت را شرح و به طور تفصیل در آن بحث می کند .

با توجه به مطالب فوق الذکر در نظام حقوق همه کشورها اساسـاً رشته ای وجود دارد که موضوع آن بررسی احوال شخصیه روشهای اخذ تابعیت , تولد و ازدواج در خارج از کشور است و این امر نه تنها قانونی است بلکه در تخصص خاص وکالت هر چند در کشور ما متاسفانه عده ای در این امور دخالت می کنند که نه تنها حقوق نخوانده اند بلکه اصول بدیهی نظامات حقوق را نمی دانند.

ما در این وب سایت نه تنها مختصری از قوانین مهاجرت , اخذ اقامت , تابعیت و نکاح و احوال شخصیه در خارج از ایران سخن گفته ایم بلکه برای افغانی ها و سایر تبعه کشورها در باب اقامت در ایران هم نکاتی را گفته ایم به خصوص به نکاتی اشاره کرده ایم برای کسانی که اموالشان مصادره گردیده است یا از ایران متواری گشته اند و همچنان در این تصور هستند که نمی توانند به کشور باز گردند. بسیاری از این اشخاص اکنون هیچ مشکلی برای بازگشت , طرح دعوا جهت استیفای حقوق ندارند. در بسیاری از موارد  اصلاً املاک ایشان توسط دولت مصادره نشده بلکه عده ای کلاهبردار در نبود ایشان اموالشان را تصاحب نموده اند و به لطایف الحیل املاک ایشان را که گاه بسیار ذی ارزش است به نام خویش منتقل نموده اند .

امیدواریم با مطالعه این مطالب کمکی هرچند مختصر نموده باشیم .